MART SAYISI BAYİDE!

ABONE OL SATIN AL

Vatikan'da Değişim Rüzgârları

Robert Draper

Dave Yoder

28.7.2015

Vatikan'da Değişim Rüzgârları

Papa Francesco, San Pietro (Aziz Petrus) Bazilikası’nın önünde engelli bir genci kucaklıyor. Dünyadaki 1,2 milyar Katoliğin lideri samimiyeti, açıklığı ve alçakgönüllülüğüyle kitlelerin sevgilisi haline geldi.

Papa mı Vatikan'ı değiştirecek, Vatikan mı Papa'yı?

Huşu içindeki yedi bin kişi onu ilk kez kalabalıklara hitap ederken sahnede gördüğünde henüz papa değildi. Ama onda, daha o zamanlardan, başkalaşım geçiren bir koza gibi olağanüstü bir şeyler vardı. Arjantin’de, Buenos Aires’in merkezindeki Luna Park Stadyumu’nda Roma Katolikleri ve Evanjelist Hıristiyanlar ekümenik bir etkinlik için toplanmışlardı. Sahnedeki papazlardan biri şehrin başpiskoposuna seslenerek, kendisinden, gelip kısa bir konuşma yapmasını istemişti. İzleyiciler şaşkındı, çünkü sahneye doğru ilerleyen kişi, sanki herhangi biriymiş gibi saatlerce arkalarda bir yerlerde oturmuştu. Kardinal olmasına rağmen boynunda geleneksel haç yoktu, siyah papaz gömleği ve ceketiyle yıllar önce olduğu gibi sıradan bir rahip görünüşündeydi. Zayıf ve yaşlıydı, karamsar bir çehresi vardı. Ve dokuz yıl önce o an, böylesine mütevazı ve hüzünlü bir Arjantinlinin bir gün gelip dünyanın dört bir yanında sevinç ve karizma simgesi olarak tanınacağını düşünmek olanaksızdı.

Anadili İspanyolcada –yumuşak ama kendine güvenli bir tonda– konuşmuştu. Elinde konuşma için daha önceden hazırlanmış bir metin yoktu. O konuşmada Evanjelist Hareketi, Latin Amerika Katolik rahiplerinin çoğu gibi, önemsiz bir şey, samba provası ayarında ciddiyetsiz bir etkinlik olarak gördüğü günlerden söz etmemişti. Aksine, tek gerçek Hıristiyan kilisesi olduğunu öne süren Katolik Kilisesi’nin Arjantin’deki en güçlü ismi, bu tür bir ayrımın Tanrı için önemi olmadığını söylemişti. “Ne mutlu bize ki,” demişti, “kardeşler bir arada, birlikte dua ediyor. Ne mutlu bize ki, hiç kimse inanç yolunda geçmişi tartışmıyor. Çeşitliyiz ama birbiriyle barışık olmak isteyen ve olma yolunda ilerleyen bir çeşitliliğimiz var.”

Elleri ileri uzanmış, yüzü birdenbire canlanmış ve sesi tutkuyla titreyerek Tanrıya seslenmişti: “Baba, bölündük. Bizi birleştir!”

Kasvetli ifadesi nedeniyle Mona Lisa ve –buldog benzeri yanaklarından dolayı– Carucha lakaplarıyla anılan kardinali tanıyanlar şaşkındı. O güne dair anımsanacak bir başka olay da konuşmasını bitirdikten hemen sonra yaşanmıştı. Sahnede yavaşça dizleri üzerine çökmüştü; katılımcıların kendisiyle birlikte dua etmesi için bir çağrıydı bu. Kısa bir şaşkınlık anından sonra Evanjelist bir papaz yönetiminde herkes aynı şeyi yapmıştı. Başpiskoposun sıradan insanlar arasında diz çökmüş görüntüsü, aynı anda hem alçakgönüllü hem de görkemli bu yakarış, Arjantin gazetelerinin manşetlerine çıkmıştı.



Aralarından biri Papa'nın memleketi Arjantin'in bayrağını taşıyan coşkulu hacılar, Papa kendilerine doğru yaklaşırken sevinç gösterisi yapıyor. Papa'nın seçildiği 2013 yılında Vatikan'ı ziyaret edenlerin sayısı bir önceki yıla oranla üç kat artış gösterdi.

Fotoğrafı yayımlayanlar arasında, ülkenin ultra muhafazakâr Katoliklerinin sesi niteliğindeki Cabildo da vardı. Yazının başlığında sarsıcı bir niteleme göze çarpıyordu: Apóstata. Kardinal, inancına ihanet eden bir haindi. Bu kardinalin adı Jorge Mario Bergoglio’ydu ve gelecekte Papa Francesco (Francis) olarak tanınacaktı.

“Değişim çalışmalarına hemen şimdi başlamam lazım,” demişti Arjantinli arkadaşlarına bir sabah. Vatikan Kardinaller Meclisi’nde yer alan 115 kardinal tarafından, fazla tanınmayan bir kişi olmaktan çıkarılıp papalık mevkiine yükseltilmesinin üzerinden henüz iki ay geçmişti. Kimi sevinçli kimi rahatsız gözlemcilere göre, yeni Papa her şeyi bir gecede zaten değiştirmişti.

İlk Latin Amerikalı papaydı, ilk Cizvit papaydı, bin yıldan bu yana Avrupa’da dünyaya gelmemiş ilk papaydı ve yoksulların savunucusu Assisili Francis’in onuruna Francesco adını alan ilk papaydı. Katolik Kilisesi’nin yeni lideri, 13 Mart 2013’te seçilmesinin hemen ardından San Pietro (Aziz Petrus) Bazilikası’nın balkonunda kalabalıkların karşısına çıktığında baştan aşağı beyazlar içindeydi, omuzlarında geleneksel kırmızı pelerin ya da boynunda sırma işli kırmızı atkı yoktu. Aşağıdaki uğultulu kalabalığı şaşırtıcı bir sadelikle selamlamıştı:

Fratelli e sorelle, buona sera” (Kardeşlerim, iyi akşamlar). Arjantinlilerin yakından bildiği kendisine özgü bir istekle tamamlamıştı konuşmasını: “Benim için dua edin.” Sonra da kendisini bekleyen limuzini es geçip onu üstleri olarak seçen kardinalleri taşıyan otobüse binmişti.

Dave Yoder

Francesco, sade bir Ford Focus ile geldiği Apostolik Saray’a, Papalık Konutu Müdürü Georg Gänswein ile birlikte giriyor. Papalar genellikle burada yaşıyor ama Francesco yakındaki sade bir daireyi tercih etti.

Dave Yoder

Francesco, Aziz Petrus Meydanı’ndaki kitleler önünde kurşun geçirmez camın koruması olmadan papamobilde ilerliyor. Ruhani lider, Buenos Aires’teki kardinalliği sırasında serbestçe dolaşıyordu ama Roma’da güvenliği açısından aynı şeyi yapamıyor.

Dave Yoder

“İlk Latin papa” olarak nitelendirilen Francesco, Arjantin’e göçen İtalyan bir ailenin oğlu. Jorge Mario Bergoglio, doğduğu, çocukluğunu geçirdiği, Cizvitlere katıldığı ve kardinal olduğu Buenos Aires’te halka yakınlığıyla tanınıyordu. Sık sık gecekonduları geziyor ve 2008’deki bu fotoğrafta da görüldüğü gibi metroyla yolculuk ediyordu.

Dave Yoder

İsviçreli Muhafızlar'dan biri, Apostolik Saray'ı Aziz Petrus Bazilikası'na bağlayan merdivenler Scala Regia'nın önünden geçiyor. Papa sarayda yaşamayı bıraktığından beri koridorlar tenha.

Dave Yoder

Papa, evsizlerin ücretsiz yıkanması ve saç tıraşı olması için Aziz Petrus Meydanı'nda duşlar ve bir berber dükkânı kurdurdu. Şehrin tüm barınaklarının dolu olduğu bir gece, birkaç kişi Via della Conciliazione'de bazilika manzarasına karşı yataklarını hazırlıyor.

Dave Yoder

Kardinaller ve piskoposlar, Papa VI. Paulus’un aziz ilan edilişinin yanı sıra, boşanmalar ve eşcinsel evlilik gibi tartışmalı konuları ele aldıkları Rahipler Meclisi’nin sona erişini kutlamak için bir ayine katılıyor.

Dave Yoder

Papa bir konuşmanın ardından Sala Regia'dan geçiyor. Kilise tarihinin önemli olaylarını gösteren duvar resimleriyle dekore edilmiş olan süslü salon, papaların ileri gelenleri kabul etmesi için inşa edilmişti.

Dave Yoder

Aziz Petrus Bazilikası’nda, Michelangelo’nun kubbesi Bernini’nin bronz sunak örtüsü üzerinde yükseliyor. Sunağın altında ilk papa Aziz Petrus’a ait olduğuna inanılan bir mezar var.

Dave Yoder

Francesco, Aziz Petrus Meydanı'nda belirdiğinde kalabalıktan yükselen sesler doruğa ulaşıyor. İnsanlar yanlarında durması için çılgın bir uğraş veriyor, kutsaması için pankartlar, fotoğraflar, tespihler, çocuklar uzatıyor. Halkın Francesco'ya sevdikleri bir akrabanın yakınlığıyla davranması uzun zamandır görülmemiş bir durum. Papa bazı kişilerle birkaç dakika konuşuyor, bazılarıyla şakalaşıyor ve hatta memleketlisi Arjantinlilerin sunduğu maté'yi yudumluyor.

Dave Yoder

Francesco, Aziz Petrus Meydanı'nda belirdiğinde kalabalıktan yükselen sesler doruğa ulaşıyor. İnsanlar yanlarında durması için çılgın bir uğraş veriyor, kutsaması için pankartlar, fotoğraflar, tespihler, çocuklar uzatıyor. Halkın Francesco'ya sevdikleri bir akrabanın yakınlığıyla davranması uzun zamandır görülmemiş bir durum. Papa bazı kişilerle birkaç dakika konuşuyor, bazılarıyla şakalaşıyor ve hatta memleketlisi Arjantinlilerin sunduğu maté'yi yudumluyor.

Dave Yoder

Francesco, Aziz Petrus Meydanı'nda belirdiğinde kalabalıktan yükselen sesler doruğa ulaşıyor. İnsanlar yanlarında durması için çılgın bir uğraş veriyor, kutsaması için pankartlar, fotoğraflar, tespihler, çocuklar uzatıyor. Halkın Francesco'ya sevdikleri bir akrabanın yakınlığıyla davranması uzun zamandır görülmemiş bir durum. Papa bazı kişilerle birkaç dakika konuşuyor, bazılarıyla şakalaşıyor ve hatta memleketlisi Arjantinlilerin sunduğu maté'yi yudumluyor.

Dave Yoder

Francesco, Aziz Petrus Meydanı'nda belirdiğinde kalabalıktan yükselen sesler doruğa ulaşıyor. İnsanlar yanlarında durması için çılgın bir uğraş veriyor, kutsaması için pankartlar, fotoğraflar, tespihler, çocuklar uzatıyor. Halkın Francesco'ya sevdikleri bir akrabanın yakınlığıyla davranması uzun zamandır görülmemiş bir durum. Papa bazı kişilerle birkaç dakika konuşuyor, bazılarıyla şakalaşıyor ve hatta memleketlisi Arjantinlilerin sunduğu maté'yi yudumluyor.

Dave Yoder

Papa, etrafında korumaları, peşinde yardımcılarıyla Aziz Petrus Meydanı’ndan geçiyor. Kilisenin hiyerarşik yapısı içinde inancı yenileme amacıyla önemli pozisyonlara müttefiklerini yerleştirdi, bazılarını da kardinal yaptı ama Vatikan içerisinde güçlü bir muhalefetle karşı karşıya.

Ertesi sabah kaldığı otelin ücretini ödemişti. Apostolik Saray içindeki geleneksel papa dairesini istememiş, Vatikan’ın misafirhanesi Casa Santa Marta’daki iki odalı dairede yaşamayı seçmişti. Uluslararası basınla yaptığı ilk toplantıda gerçek tutkusunu açıklamıştı: “Yoksullara adanmış yoksul bir kiliseyi ne çok isterdim.” Ve Kutsal Perşembe’de, İsa–Mesih’in Son Akşam Yemeği’ni anmak için bir bazilikada geleneklere uygun olarak yapılan evharist ayini yönetip rahiplerin ayağını yıkamak yerine, bir hapishanede vaaz vermişti. Burada kadınlar ve Müslümanlar dahil 12 tutuklunun ayağını yıkamıştı. Bu davranış bir papa için ilkti. Ve tüm bunlar Roma piskoposu olmasının ilk ayında yaşanmıştı.

Oysa yeni papanın Arjantinli arkadaşları “değişiklik” dediğinde neyi kastettiğini çok iyi biliyorlardı. En küçük davranışları bile önemli olabilirdi ama onların tanıdığı insan sadece semboller sunmakla yetinecek biri değildi. O, liman kenti Buenos Aires sakinlerinin kendilerine verdiği isimle gerçekçi ve deneyimli bir porteño, yani Buenos Airesli bir liman çocuğuydu. Katolik Kilisesi’nin insanların yaşamında kalıcı bir değişim yapmasını, sıklıkla söylediği gibi, hangi taraftan olduklarına bakmaksızın tüm yaralıları kabul eden bir sahra hastanesi olmasını istiyordu. Ve bu amacı gerçekleştirme yolunda, Arjantinli arkadaşı Haham Abraham Skorka’ya göre “çok inatçı biri” olabilirdi.

Dış dünya için Papa Francesco bir göktaşı yağmuru gibi gökyüzünde birdenbire belirmiş olabilir ama aslında ülkesinde tanınmış ve zaman zaman tartışmalara yol açan bir dini kişilikti. Ailesi kuzeybatı İtalya’nın Piemonte bölgesinden göçen bir muhasebecinin oğlu olan Bergoglio, laboratuvar teknisyeni ve gece kulübü fedaisi olarak çalıştıktan sonra, 1956 yılında, henüz 20 yaşındayken girdiği ruhban okulunda daha ilk andan itibaren sivrilmişti. Rahipliğe giden yolda entelektüel açıdan zorlu, İsa’nın Topluluğu olarak da bilinen, Cizvit Tarikatı’nı seçmişti. Colegio Máximo de San José’de öğrenci olduğu 1963 yılında, öğretmenlerinden Peder Juan Carlos Scannone’ye göre “öyle yüksek bir manevi muhakeme yeteneği ve siyasi beceri” sergilemişti ki, kısa sürede hem öğrencilerin hem de öğretmenlerin ruhani danışmanı haline gelmişti. Azılı erkek çocuklarını eğitmiş, tutukluların ayağını yıkamış, yurtdışında eğitim görmüştü. Colegio Máximo’nun rektörü ve Buenos Aires’in sefil gecekondularının demirbaşı olmuştu. Katolik Kilisesi’nin ilk önce Juan Perón’la ve daha sonra da askeri diktatörlükle tedirgin ilişkiler yaşadığı bir dönemin karanlık siyasi ortamında yön bulmaya çalıştığı sırada, bir taraftan da Cizvit hiyerarşisinde yükselmişti. Cizvit üstlerinin gözünden düşmüş, sonra kendisini seven bir kardinal tarafından bu sürgünlük durumundan kurtarılmış, 1992’de piskopos, 1998’de başpiskopos ve 2001’de kardinal olmuştu.



Eskiden fotoğraf makinelerinden uzak duran Papa, mizay duygusu olduğunu gösteriyor. Ağustos 2013'te gençler tarafından çekilen 
ve Papa'yla ilk selfie olduğuna inanılan bir başka fotoğraf sosyal medyada çok konuşulmuştu.

Utangaç bir kişiliği olan Bergoglio –kendisini bir callejero, yani sokak gezgini olarak tanımlıyor– zenginlerden ziyade yoksullarla birlikte olmayı tercih ediyordu. Kendine ait zevkleri sayılıydı: Edebiyat, futbol, tango müziği ve gnocchi. Tüm bu sadeliğine rağmen bu porteño bir şehir düşkünü, sıkı bir sosyal gözlemci, kendi halinde biriydi. Ve doğuştan liderdi. Anı yakalamayı biliyordu. 2004’te Arjantin devlet başkanının katıldığı bir konuşmasında yolsuzluklara karşı yaptığı çıkış ya da 2006’da Luna Park Stadyumu’nda dizlerinin üzerine çökmesi de bunun göstergesiydi.

Bergoglio için çalışmaya başladığı 1992 yılından bu yana yakın danışmanı olan Peder Carlos Accaputo, “Tanrı’nın tüm papazlık hayatı boyunca onu bu ana hazırladığına inanıyorum,” diyor.

Papalığı bir tesadüf değildi. Romalı yazar Massimo Franco’ya göre, “seçilmesi bir travmanın sonucuydu.” Papa XVI. Benedictus’un aniden (ve neredeyse altı yüzyıldır görülmemiş bir şekilde) istifa etmesi ve önce gelen kardinaller arasında Kutsal Makam’a hakim Avrupa merkezli demode kafa yapısının kiliseyi içeriden çökerttiğine dair düşüncenin yaygınlaşması yüzündendi.

O sabah Papa, evinin salonunda eski arkadaşlarına kendisini bekleyen zorlukları itiraf etmişti. Din İşleri Enstitüsü’ndeki (Vatikan bankası olarak da biliniyor) finansal düzensizlik. Curia Romana olarak bilinen merkezi yönetimi altüst eden bürokratik hasislik. Kilise yetkilileri tarafından kanundan korunan pedofil rahiplere dair sonu gelmez açıklamalar. Francesco, o sabah orada bulunan arkadaşlarından Pentekostal rahip–bilim insanı Norberto Saracco’nun dediği gibi, “çok sayıda düşman edinecekti” ve bunu bilmesine rağmen bu gibi konuları en kısa zamanda ele almayı hedefliyordu. Saracco, Papa’nın cesareti konusunda endişesini dile getirdiğini anımsıyor. “Jorge, kurşun geçirmez yelek giymediğini hepimiz biliyoruz,” demişti kendisine. “Etrafta bir sürü çılgın insan var.”

Francesco sakince cevaplamıştı: “Beni Tanrı koydu buraya. Korumak zorunda.”

Devamını National Geographic Türkiye'nin Ağustos sayısında veya iPad/iPhone/Android edisyonlarında okuyabilirsiniz.

Yorum Yaz

Toplam Yorum: 1

Yorum yapabilmek için giriş yapmanız gerekmektedir.

576 GÜN ÖNCE

Bende selfie çekmek isterdim açıkçası :D


Ghost is Here

Dave Yoder

Francesco, sade bir Ford Focus ile geldiği Apostolik Saray’a, Papalık Konutu Müdürü Georg Gänswein ile birlikte giriyor. Papalar genellikle burada yaşıyor ama Francesco yakındaki sade bir daireyi tercih etti.

Dave Yoder

Francesco, Aziz Petrus Meydanı’ndaki kitleler önünde kurşun geçirmez camın koruması olmadan papamobilde ilerliyor. Ruhani lider, Buenos Aires’teki kardinalliği sırasında serbestçe dolaşıyordu ama Roma’da güvenliği açısından aynı şeyi yapamıyor.

Dave Yoder

“İlk Latin papa” olarak nitelendirilen Francesco, Arjantin’e göçen İtalyan bir ailenin oğlu. Jorge Mario Bergoglio, doğduğu, çocukluğunu geçirdiği, Cizvitlere katıldığı ve kardinal olduğu Buenos Aires’te halka yakınlığıyla tanınıyordu. Sık sık gecekonduları geziyor ve 2008’deki bu fotoğrafta da görüldüğü gibi metroyla yolculuk ediyordu.

Dave Yoder

İsviçreli Muhafızlar'dan biri, Apostolik Saray'ı Aziz Petrus Bazilikası'na bağlayan merdivenler Scala Regia'nın önünden geçiyor. Papa sarayda yaşamayı bıraktığından beri koridorlar tenha.

Dave Yoder

Papa, evsizlerin ücretsiz yıkanması ve saç tıraşı olması için Aziz Petrus Meydanı'nda duşlar ve bir berber dükkânı kurdurdu. Şehrin tüm barınaklarının dolu olduğu bir gece, birkaç kişi Via della Conciliazione'de bazilika manzarasına karşı yataklarını hazırlıyor.

Dave Yoder

Kardinaller ve piskoposlar, Papa VI. Paulus’un aziz ilan edilişinin yanı sıra, boşanmalar ve eşcinsel evlilik gibi tartışmalı konuları ele aldıkları Rahipler Meclisi’nin sona erişini kutlamak için bir ayine katılıyor.

Dave Yoder

Papa bir konuşmanın ardından Sala Regia'dan geçiyor. Kilise tarihinin önemli olaylarını gösteren duvar resimleriyle dekore edilmiş olan süslü salon, papaların ileri gelenleri kabul etmesi için inşa edilmişti.

Dave Yoder

Aziz Petrus Bazilikası’nda, Michelangelo’nun kubbesi Bernini’nin bronz sunak örtüsü üzerinde yükseliyor. Sunağın altında ilk papa Aziz Petrus’a ait olduğuna inanılan bir mezar var.

Dave Yoder

Francesco, Aziz Petrus Meydanı'nda belirdiğinde kalabalıktan yükselen sesler doruğa ulaşıyor. İnsanlar yanlarında durması için çılgın bir uğraş veriyor, kutsaması için pankartlar, fotoğraflar, tespihler, çocuklar uzatıyor. Halkın Francesco'ya sevdikleri bir akrabanın yakınlığıyla davranması uzun zamandır görülmemiş bir durum. Papa bazı kişilerle birkaç dakika konuşuyor, bazılarıyla şakalaşıyor ve hatta memleketlisi Arjantinlilerin sunduğu maté'yi yudumluyor.

Dave Yoder

Francesco, Aziz Petrus Meydanı'nda belirdiğinde kalabalıktan yükselen sesler doruğa ulaşıyor. İnsanlar yanlarında durması için çılgın bir uğraş veriyor, kutsaması için pankartlar, fotoğraflar, tespihler, çocuklar uzatıyor. Halkın Francesco'ya sevdikleri bir akrabanın yakınlığıyla davranması uzun zamandır görülmemiş bir durum. Papa bazı kişilerle birkaç dakika konuşuyor, bazılarıyla şakalaşıyor ve hatta memleketlisi Arjantinlilerin sunduğu maté'yi yudumluyor.

Dave Yoder

Francesco, Aziz Petrus Meydanı'nda belirdiğinde kalabalıktan yükselen sesler doruğa ulaşıyor. İnsanlar yanlarında durması için çılgın bir uğraş veriyor, kutsaması için pankartlar, fotoğraflar, tespihler, çocuklar uzatıyor. Halkın Francesco'ya sevdikleri bir akrabanın yakınlığıyla davranması uzun zamandır görülmemiş bir durum. Papa bazı kişilerle birkaç dakika konuşuyor, bazılarıyla şakalaşıyor ve hatta memleketlisi Arjantinlilerin sunduğu maté'yi yudumluyor.

Dave Yoder

Francesco, Aziz Petrus Meydanı'nda belirdiğinde kalabalıktan yükselen sesler doruğa ulaşıyor. İnsanlar yanlarında durması için çılgın bir uğraş veriyor, kutsaması için pankartlar, fotoğraflar, tespihler, çocuklar uzatıyor. Halkın Francesco'ya sevdikleri bir akrabanın yakınlığıyla davranması uzun zamandır görülmemiş bir durum. Papa bazı kişilerle birkaç dakika konuşuyor, bazılarıyla şakalaşıyor ve hatta memleketlisi Arjantinlilerin sunduğu maté'yi yudumluyor.

Dave Yoder

Papa, etrafında korumaları, peşinde yardımcılarıyla Aziz Petrus Meydanı’ndan geçiyor. Kilisenin hiyerarşik yapısı içinde inancı yenileme amacıyla önemli pozisyonlara müttefiklerini yerleştirdi, bazılarını da kardinal yaptı ama Vatikan içerisinde güçlü bir muhalefetle karşı karşıya.

GİRİŞ YAP

Kullanıcı adı ve şifrenizle giriş yapabilirsiniz.

Şifremi Unuttum Üye Olmak İstiyorum

İletişim İzni Koşullarını okudum, kabul ediyorum.
Zaten üyeyim

Lütfen kayıtlı email adresinizi giriniz.

Geri Dön

VEYA