AĞUSTOS SAYISI BAYİDE!


ABONE OL

Köpek Bakışları

Carrie Arnold

Stacy Gold

27.6.2019

 

Köpek Bakışları

Bir siyah Labrador retriever, fotoğrafçının bakışlarıyla buluşurken kaşlarını kaldırıyor.

Yüzyıllar süren evcilleştirme süreci, köpeklerin kaş anatomisini istemsiz ama çarpıcı biçimde yeniden biçimlendirerek yüzlerini insanlar tarafından kolayca okunabilir kıldı.

O “yavru köpek bakışları”, yani o anlamlı, masum ifadeler insanların en katısını bile etkileyebiliyor.

Yeni bir araştırma bunun kaza eseri olmadığını söylüyor. Yüzyıllar süren evcilleştirme süreci, köpek kaşlarının anatomisini çarpıcı biçimde yeniden biçimlendirerek köpek yüzlerini –ve hislerini– insanlara daha kolay okunabilir kıldı.

Bir insanın bakışlarıyla buluşurken, köpekler sıklıkla, gözlerini daha büyük ve sevimli göstermek için iç kaş kaslarını kaldırıyor.

Portsmouth Üniversitesi’nde (İngiltere) psikologluk yapan ve araştırmaya liderlik eden Juliane Kaminski, “Köpeklerin bu kası kasıtlı olarak oynattığına dair bir kanıt yok; ama sonucun bizim için “köpek” demek olan abartılı bir hareket olduğu ortada,” diyor.

Kaminski, kaş hareketinin insan iletişiminde büyük bir rol oynadığını söylüyor: “Şu an beni göremediğini bilsem bile seninle konuşurken kaşlarımı oynatıyorum.”

Bu araştırma, 20 bin yıl boyunca birlikte yaşamanın evcil hayvanlarımızı insan hislerini okumakta ne kadar –olasılıkla herhangi başka bir türden daha fazla– geliştirdiğinin en son kanıtı.

Kaş kaldırma

Kaminski, önceki araştırmalarında köpeklerin insan hareketlerini anlamakta –şempanzeler dahil bütün primatları geride bırakarak– eşi görülmeyen bir beceri gösterdiğini keşfetti.

Birkaç yıl önceyse, bu ilişkiyi tersten incelemeye başlayarak insanların köpek davranışlarını nasıl yorumladığına odaklanmaya başladı. 2013’te yayımlanan bir deneyinde, davranışlarından herhangi birinin hayvanın ne kadar çabuk evlat edinildiğiyle bağlantılı olup olmadığını görmek için barınakta yaşayan köpekleri filme aldı.

Kaminski’nin incelediği tüm faktörler arasından yalnızca biri önem teşkil ediyordu: köpek kaşlarının aşağı ve yukarı hareketi.

“İlk başta oldukça şaşırtıcı bir sonuçtu bu. Kaş hareketi kadar ufak bir şeyin büyük bir etkisi olmasını beklemiyorduk,” diyor Kaminski.

Ancak hâlâ cevaplanması gereken bir soru vardı: Bu kaş hareketi köpeklere mi özgüydü, yoksa atalarında, yani gri kurtlarda da görülüyor muydu?

Kaminski ve meslektaşları, geçtiğimiz ay Proceedings of the National Academy of Sciences’da yayımlanan yeni araştırma için altı farklı köpeğin (bir kırma, bir Labrador retriever, bir tazı, bir Chihuahua ve bir Alman kurdu) yanı sıra dört yabanıl gri kurdun yüz kaslarını da neşter altında inceledi. Hayvanların hepsi doğal yollardan ölmüştü ve bedenleri bilime bağışlanmıştı.

Ekip, altı köpek ırkında da büyük ve belirgin olan levator anguli oculi lateralis kasının izine kurtlarda neredeyse hiç rastlanmadığını keşfetti.

Kaminski ve meslektaşları, retractor anguli oculi lateralis kasının kurtlarda köpeklere kıyasla daha küçük olduğunu, boyut ve varlık olarak da daha fazla değişkenlik gösterdiğini de gördü. Daha eski ve kurtla daha yakından akraba bir köpek ırkı olan Sibirya kurdu ise bir istisnaydı.

Gözün dış kenarı boyunca uzanan bu kas, gözün beyazının daha çok gözükmesine ve böylece de köpeklerin daha insanvari gözükmesine neden oluyor.

“Söz konusu anatomide değişiklikler olduğunda, küçük oynamalar gözle görülür sonuçlar doğurabiliyor,” diyor Florida Üniversitesi’nde evrim ve köpeklerin evcilleştirilmesi üzerine araştırmalar yürüten –araştırmanın bir parçası olmayan– doktora öğrencisi Molly Selba. “Yüz ifadelerini yönetenler, görece ufak kaslar ama bir yüzü nasıl algıladığımız konusunda büyük bir etkileri olabiliyor.”

Evrimsel bir destek

Duke Üniversitesi’nde (ABD) evrimsel antropolog olarak görev yapan Brian Hare, köpekler ile kurtların bu göz kasları göz ardı edilirse anatomik olarak çok benzer olduğunu söylüyor.

Araştırmanın bir parçası olmayan Hare e-mail’ında, “Bu yeni araştırma bu morfolojik değişimlerin, köpekler ile insanlar son 20 bin senedir etkileşime geçtikçe gerçekleştiğini gösteriyor,” diye yazıyor.

“Bu evrimin kasıtlı bir seçilim sonucu gerçekleşmediği neredeyse kesin; daha ziyade köpeklere insanlarla etkileşimlerinde bir avantaj sağladı.”

Kaminski’nin bir sonraki hedefi, bu kas yapısının nasıl değiştiğini tam olarak anlamak için aralarında daha eski köpek ırkları ve sokak köpekleri de olmak üzere daha geniş bir yelpazedeki köpek ırklarını incelemek.

Kaminski aynı zamanda bizim “yavru köpek gözlerine” verdiğimiz tepkileri de daha derinlemesine incelemek istiyor. Onlara neden karşı koyamıyoruz?

Yorum Yaz

Toplam Yorum: 0

Yorum yapabilmek için giriş yapmanız gerekmektedir.


Ghost is Here

GİRİŞ YAP

Kullanıcı adı ve şifrenizle giriş yapabilirsiniz.

Şifremi Unuttum Üye Olmak İstiyorum

İletişim İzni Koşullarını okudum, kabul ediyorum.
Zaten üyeyim

Lütfen kayıtlı email adresinizi giriniz.

Geri Dön

VEYA