MAYIS SAYISI BAYİDE!

ABONE OL


ABONE OL

Suya Direnmek

Laura Parker

George Steinmetz

30.1.2015

Suya Direnmek

Florida’da, Sunny Isles Beach’te çok katlı yeni lüks binalar yükseliyor. Miami ve banliyöleri, 2050 yılında, deniz taşkınları nedeniyle dünyanın başka hiçbir yerinde bir kentsel alanın tanık olmayacağı kadar büyük bir finansal tehlikeye maruz kalacak.

İklim değişikliğinin maliyeti dünya genelinde artarken Florida’nın fatura ödeme zamanı da yaklaşıyor.

İklim değişikliğinde kayıp değil, kazanç gören Hollandalı inşaat şirketinin girişken satış elemanı Frank Behrens, 6,5 metrelik Hurricane motorun kontağını kapatıyor. Şimdi, bulanık sularda sürüklenerek, Miami Beach’in kuzeyindeki özel Maule Gölü’nün ortalarına doğru ilerliyoruz.

Pek de cennete benzemiyor burası.

Florida’daki birçok göl gibi bu göl de bir zamanlar taşocağıymış. O tarihlerden bu yana geçen yıllar içinde motor yarışı alanı, denizineklerine yönelik bir yüzme havuzu ve 1960’ların televizyon dizisi Flipper için de set olarak kullanılmış. Daha yakın bir tarihte ise iki müteahhit –Güney Florida coğrafyasının geçiciliğini vurgulamak istercesine– gölün bir bölümünü doldurup, üzerine apartmanlar inşa etmeyi düşünmüş. Behrens, kişiye özel 29 yapay adadan oluşan bir yüzer köyün tanıtımını yapıyor. Her birinde dört yatak odalı şık bir villa, kumsal, yüzme havuzu, palmiye ağaçları ve bir de 25 metrelik bir yatın bağlanabileceği uzunlukta bir iskele var. Fiyat: Birim başına 12,5 milyon dolar.

Behrens’in çalıştığı Dutch Docklands şirketi gölün kullanım hakkını almış, adaları iklim değişikliğinin panzehri olarak zenginlere pazarlıyor. Deniz seviyesinin yükselmesine bağlı riskler mi? Yüzer evlerin hoş yanı da bu zaten. Adalar, petrol platformlarının en şiddetli fırtınalardan kazasız belasız çıkmasını sağlayanlara benzer iç içe geçen teleskopik bağlarla göl tabanına bağlanacak.

Yüzer köy projesi, nakitle ödeme yapan varlıklı Güney Amerikalılar ve Avrupalılar tarafından beslenerek Miami’nin siluetini değiştiren çılgın inşaat patlamasının bir parçası.

Motordan, lüksün hakim olduğu Sunny Isles bariyer adası civarında gökyüzünü dolduran inşaat vinçlerini görebiliyoruz. Zenginliğe övgü niteliğindeki bir emlak piyasasında –örneğin 560 milyon dolarlık Porsche Design Tower’da her apartmanda camdan araba asansörleri var– Güney Florida’nın var oluşuna karşı en büyük tehlikenin bir promosyon stratejisi olarak kullanılması belki de kaçınılmaz bir durum.

Hollandalıların projesi, Florida emlak çılgınlığının uzun tarihinde yeni bir aşama gibi görülebilir. Ancak iklim bilinci taşıyan tasarımıyla civardaki çok katlı binalardan ayrılıyor. Çünkü bu çok katlı binalar, gelecekte Güney Florida’da sık sık taşkınlara neden olması ve yüzyıl sonuna gelindiğinde de büyük bölümünü sular altında bırakması öngörülen deniz seviyesi yükselmesine pek önem verilmeden inşa ediliyor.

George Steinmetz

Dünya, Ay ve Güneş’in her zamankinden farklı bir hizada dizilimleri sonucu oluşan “dev yükselme” sırasında Fort Lauderdale’deki kanallardan biri çıkmaz sokakla birleşmiş. Ekim 2014’te yaşanan ve normal deniz yükselmesinin 30 santimetre üzerine çıkan bu tipik maksimum yükselme, “yeni normal”in bir öngörümü.

George Steinmetz

Everglades’in suyunu Atlas Okyanusu’na akıtmak için, geçen yüzyılda 3 bin 380 kilometrelik kanallar inşa edildi. Ancak yine de, deniz seviyesinin yükselmesi nedeniyle, kanallardan iç kesimlere deniz suyu girmeye başlamış durumda. Halihazırda kapaklar tuzlu suyun büyük bölümünü dışarıda tutuyor. Miami Nehri üzerindeki de dahil olmak üzere, dev pompalar, kanalların taşmasını önlemek için yağmur suyunun fazlasını okyanusa pompalıyor. Deniz seviyesinde yaşanacak 60 santimetrelik bir yükseliş sonucu kapakların yüzde 80’i işe yaramaz hale gelecek.

George Steinmetz

Biscayne Körfezi’nde, Miami Beach’i Miami’ye (uzaktan görülüyor) bağlayan Venetian Kazıklıyolu, Venetian Adaları’ndan geçiyor. Buradaki altı yapay ada, sahil yaşamının somut bir örneği.

George Steinmetz

Kanallar, batı Palm Beach gibi bataklık kıyısındaki alanlarda inşaatları olanaklı kıldı.

George Steinmetz

Deniz seviyesindeki birkaç metrelik yükseliş Florida Keys adalarının boyutlarını küçültebilir ve onları anakaraya bağlayan Overseas Otoyolu’nun bazı bölümlerini sular altında bırakabilir.

George Steinmetz

Miami merkezi yakınlarındaki Biscayne Körfezi’nde güçlü su jetleriyle havalara çıkarak eğlenenler... Su jetleri, yükselen deniz seviyesi uzun vadede varlığına karşı ciddi bir tehdit oluştururken bile hareketli bir su yaşamına kucak açan bu kentin yeni oyuncakları.

Ve bu zıt yaklaşımlar –tek bir kredi döngüsü için dahi olsa işe balıklama atlamak, ya da geleceği düşünerek olacaklara hazırlanmak– iklim değişikliği tartışmalarında bir dönüm noktasını yansıtıyor. Küresel ısınma konusundaki uyarıların aciliyet kazanması ve sonuçlarının daha belirgin hale gelmesi nedeniyle, giderek daha fazla sayıda işletme ve yerel yetkili gelecekle ilgili kararlarında iklim değişikliğini dikkate alıyor. Ancak karbon salımı üzerinde fazla durmazken –o konu siyasetçilerin işi– olağanüstü hava koşullarına ve deniz seviyesinin yükselmesi nedeniyle oluşan taşkınlara adaptasyon konusuna daha fazla odaklanıyorlar. Emlak piyasasının ekonomik bir güç olduğu Miami gibi kentlerde ise şirketler, büyümeyi mümkün olduğunca uzun süre nasıl devam ettirecekleri konusuna yoğunlaşıyor.  

Behrens, Aruba’da yetişmiş ve 10 yıl önce Miami’ye yerleşmiş. Yerel liderlerin neredeyse eli kulağında olan felaketin ciddiyetinin farkına varmaya başlamaları üzerine de 2013 yılında Dutch Docklands’te çalışmaya başlamış.

Şirketin Delft’teki vizyonerleri, yüzer köyün Güney Florida’yı kurtaracağı gibi bir yanılgı içinde değiller. Bu, Hollandalıların, düşük rakımlı ülkelerini ortaçağdan bu yana korumak için geliştirdikleri yaratıcı su projelerinden sadece biri olacak. “Buna rağmen,” diye belirtiyor Behrens, “proje gelecek onyıllarda yeniden tasarlanacak olan bir bölgedeki yatırımcılara lüks bir girişim olarak ilginç geliyor.” Ve eğer yüzer köy başarılı olursa, bir dizi başka olasılık ortaya çıkacak: Yüzer parklı ve yüzer okullu yüzer yerleşimler. Yüzer hastane. “Aklınıza ne gelirse,” diyor, şirketi Amsterdam yakınlarında bir de yüzer hapishane inşa eden Behrens.

“Taşkınların sadece olumsuz etkilerine dikkat ediliyor,” diyen Behrens’in sesinde ironi yok. “İnsanlara bundan para kazanmanın yollarını göstermemiz gerekiyor. Hükümet açısından vergilerden sağlanacak dolarlar var. İnşaatçılar açısındansa, yatırımları gelecek 50 yıl boyunca güvence altına alınmış oluyor. İklim değişikliğinde çok para var. Yepyeni bir endüstri olacak.”

Florida, iklim değişikliğinin maliyetini –ve potansiyel kârını– net olarak görmek açısından elverişli bir yer. Aslında kıyı şeritlerinde tehlikeye açık bir sürü yer var ama Florida, aralarında en korunmasız olanlardan biri. Dünyanın dört bir yanında, Washington’da ve hatta Florida parlamentosundaki hükümet yetkilileri iklim değişikliği konusunda kararsız davranırken, Florida’nın güney ucundaki yerel liderler hazırlık yapıyor. Florida’nın geleceğini vergi, imar, bayındırlık hizmetleri ve mülkiyet hakları konusundaki gürültülü ve çekişmeli toplumsal tartışmalar belirleyecek. Bu tartışmalara neden olan şey ise yükselen deniz.

ABD Hükümeti Ulusal İklim Değerlendirme çalışmasının öngörüsüne göre, Florida, önümüzdeki onyıllar içinde denizin yükselmesinin yanı sıra olağanüstü hava koşulları –kurak mevsimde su kıtlığı ve yağmur mevsiminde tufanlar– nedeniyle de güçlükler yaşayacak. Sıcaklık ve kuraklık, ABD’nin Doğu Yakası’na kışın sebze sağlayan tarım endüstrisini tehdit ediyor. Ayrıca Florida tarımının üç dayanak noktası olan domates, şekerkamışı ve narenciyeyi de zayıflatma olasılığı var. Yağmur mevsimi de, şiddetli kasırgalar ve büyük fırtına kabarmalarıyla daha sert geçecek.

En büyük tahribat ise, eyaletin 2 bin 170 kilometrelik kıyı şeridinde yaşanacak. Florida’nın 18 milyonluk nüfusunun dörtte üçü, ekonominin beşte dördünün kaynağı kıyı kesimindeki ilçelerde yaşıyor. Binalar, yollar ve köprüler dahil kıyı kesimindeki yapılaşmanın 2010 rakamlarıyla değeri iki trilyon dolar. Eyaletin bin 330 kilometrelik kumsallarının neredeyse yarısı aşınmaya maruz.

Devamını National Geographic Türkiye'nin Şubat sayısında veya iPad-iPhone edisyonunda okuyabilirsiniz.

Yorum Yaz

Toplam Yorum: 0

Yorum yapabilmek için giriş yapmanız gerekmektedir.


Ghost is Here

George Steinmetz

Dünya, Ay ve Güneş’in her zamankinden farklı bir hizada dizilimleri sonucu oluşan “dev yükselme” sırasında Fort Lauderdale’deki kanallardan biri çıkmaz sokakla birleşmiş. Ekim 2014’te yaşanan ve normal deniz yükselmesinin 30 santimetre üzerine çıkan bu tipik maksimum yükselme, “yeni normal”in bir öngörümü.

George Steinmetz

Everglades’in suyunu Atlas Okyanusu’na akıtmak için, geçen yüzyılda 3 bin 380 kilometrelik kanallar inşa edildi. Ancak yine de, deniz seviyesinin yükselmesi nedeniyle, kanallardan iç kesimlere deniz suyu girmeye başlamış durumda. Halihazırda kapaklar tuzlu suyun büyük bölümünü dışarıda tutuyor. Miami Nehri üzerindeki de dahil olmak üzere, dev pompalar, kanalların taşmasını önlemek için yağmur suyunun fazlasını okyanusa pompalıyor. Deniz seviyesinde yaşanacak 60 santimetrelik bir yükseliş sonucu kapakların yüzde 80’i işe yaramaz hale gelecek.

George Steinmetz

Biscayne Körfezi’nde, Miami Beach’i Miami’ye (uzaktan görülüyor) bağlayan Venetian Kazıklıyolu, Venetian Adaları’ndan geçiyor. Buradaki altı yapay ada, sahil yaşamının somut bir örneği.

George Steinmetz

Kanallar, batı Palm Beach gibi bataklık kıyısındaki alanlarda inşaatları olanaklı kıldı.

George Steinmetz

Deniz seviyesindeki birkaç metrelik yükseliş Florida Keys adalarının boyutlarını küçültebilir ve onları anakaraya bağlayan Overseas Otoyolu’nun bazı bölümlerini sular altında bırakabilir.

George Steinmetz

Miami merkezi yakınlarındaki Biscayne Körfezi’nde güçlü su jetleriyle havalara çıkarak eğlenenler... Su jetleri, yükselen deniz seviyesi uzun vadede varlığına karşı ciddi bir tehdit oluştururken bile hareketli bir su yaşamına kucak açan bu kentin yeni oyuncakları.

GİRİŞ YAP

Kullanıcı adı ve şifrenizle giriş yapabilirsiniz.

Şifremi Unuttum Üye Olmak İstiyorum

İletişim İzni Koşullarını okudum, kabul ediyorum.
Zaten üyeyim

Lütfen kayıtlı email adresinizi giriniz.

Geri Dön

VEYA